Znaczenie motylkowatych

Znaczenie motylkowatych

Warunki przyrodnicze Polski umożliwiają uprawę roślin strączkowych na nasiona na terenie całego kraju. Wskazują na to wyniki ścisłych doświadczeń polowych przeprowadzonych przez Stacje Doświadczalne Oceny Odmian i inne rolnicze zakłady doświadczalne oraz objęte badaniami plantacje produkcyjne. Plantacje produkcyjne, na których zastosowano poprawną agrotechnikę, wydały plon nasion i słomy zbliżony, a niejednokrotnie nawet wyższy niż najlepsze obiekty ścisłych doświadczeń polowych. Właściwością strączkowych, znacznie utrudniającą produkcję nasion, jest skłonność do przedłużania i tak już długiego okresu wegetacji. Na przykład, łubin żółty dojrzewa, w latach o przeciętnej sumie opadów, po około 120 dniach. W latach suchych osiąga dojrzałość żniwną już po 105, a w latach mokrych dopiero po około 135 dniach. Podobnie reagują pozostałe rośliny strączkowe. Opóźniają one dojrzewanie nie tylko przy nadmiarze wody, ale również jeżeli są uprawiane na glebie zbyt żyznej dla danego gatunku i na stanowisku o silnym następczym działaniu obornika. Zatem podstawowym warunkiem uzyskania corocznie pełnowartościowego materiału siewnego, przy jednoczesnym wysokim plonie nasion i słomy, jest ustrzeżenie się przed wszystkimi czynnikami rozwijającymi nadmiernie wzrost roślin i przez to opóźniającymi ich dojrzewanie.

Zielona masa

Zielona masa

Rośliny strączkowe są cenione również dlatego, że dostarczają znacznych ilości zielonej masy wartościowej pod względem pastewnym. Uprawa na zieloną masę jest znacznie łatwiejsza niż na nasiona. Plony są oczywiście również uzależnione od warunków przyrodniczych i szeregu czynników agrotechnicznych. Do najbardziej zwiększających plon należą: żyzna gleba, dostatek wody i temperatura niezbyt niska, nie sprzyjająca procesowi jaryzacji. Dzięki temu roślina przez dłuższy czas zwiększa masę wegetatywną. Z czynników agrotechnicznych największy wpływ na zwiększenie plonowania wywierają: stanowisko silnym następczym działaniu obornika, obfite nawożenie potasem fosforem oraz umiarkowane azotem, opóźniony termin siewu — w stosunku do optymalnego przy uprawie na nasiona — o około 10 dni i dostateczna zwartość łanu. Przyjmując, że w doświadczeniach polowych przeprowadzonych przez SDOO, IUNG oraz inne zakłady i instytucje, stosowano optymalne warunki dla plonowania każdego gatunku, można powiedzieć, że przy uprawie w pionie głównym największe możliwości wydania wysokiego plonu mają łubin, bobik, a następnie groch, zaś najniższe — seradela. W literaturze rolniczej poświęca się wiele uwagi przydatności zielonej masy strączkowych w żywieniu przeżuwaczy, trzody i drobiu, jak również podkreśla się ich wysoką wartość pastewną. Ocena ta wypada zawsze bardzo korzystnie, szczególnie jeśli chodzi o zawartość strawnego białka i karotenu.

Zbiór wikliny

Zbiór wikliny

Pręty wycina się corocznie w okresie od jesiennego opadnięcia liści do wiosennego ruszenia soków. Cięcie wykonuje się ręcznie za pomocą specjalnych noży, sierpów i sekatorów, tuż przy pieńku. Ścięte pręty wiąże się w wiązki o obwodzie około 1 m i zestawia obok plantacji. Chcąc podnieść rentowność plantacji należy pręty sortować podczas zbioru według długości oraz jakości. Klasyfikacja jakościowa opiera się m. in. na stopniu rozgałęzienia prętów oraz liczbie i wielkości uszkodzeń. Pręty wikliny amerykanki I i II klasy z reguły poddawane są korowaniu. Korowanie może przeprowadzić sam plantator sposobem gospodarczym lub wykonują je na skalę przemysłową odpowiednio wyposażone zakłady. Korowanie sposobem gospodarczym przeprowadza się na wiosnę po uprzednim doprowadzeniu do ruszenia soków w prętach. W tym celu pręty umieszcza się pod koniec lutego lub na początku marca w tzw. moczarkach. Moczarką może być płytki rów o twardym żwirowatym dnie, brzegi stawu lub jeziora z piaszczystym dnem. lub specjalne betonowe zbiorniki zaopatrzone w urządzenia doprowadzające i odprowadzające wodę. Wiązki wikliny związane luźno ustawia się w moczarkach tak, aby głębokość zanurzenia prętów w wodzie nie przekraczała 15-20 cm. Moczarkowanie trwa w zależności od pogody 3-6 tygodni. Do korowania przystępuje się, kiedy na prętach pojawiają się listki a kora z łatwością da się oddzielać od drewna. Korowanie polega na parokrotnym przeciąganiu pręta przez sprężynujące, stalowe kleszcze.

Zbiór pastewnych

Zbiór pastewnych

Dojrzałość buraków pastewnych poznajemy po tym, że liście tracą intensywną barwę. Brzegi liści zaczynają żółknąć, liście zewnętrzne więdną a jedynie środkowe zachowują jeszcze świeżość. W tym okresie powinno się przystąpić do kopania. Jeżeli jesień jest ciepła, to jeszcze w październiku może następować przyrost masy korzeni i wówczas powinno się je zbierać w końcu października. W przeciętnych warunkach pogodowych do zbioru buraków pastewnych przystępuje się w pierwszej połowie października. Zbyt wczesne kopanie zmniejsza plon, a ponadto niedojrzałe buraki gorzej przechowują się. Również opóźnienie zbioru jest niepożądane, gdyż buraki pastewne, a zwłaszcza formy bardziej wyrastające ponad glebę, są dość wrażliwe na przymrozki. Stąd ważne jest uchwycenie właściwego terminu zbioru, który zależy zarówno od przebiegu pogody, jak też od odmiany. W praktyce termin zbioru zależy głównie od możliwości organizacyjnych. Należy tak planować zbiór, aby go zakończyć przed nastaniem przymrozków. Tak więc, o terminie rozpoczęcia zbiorów powinny decydować przede wszystkim: termin występowania pierwszych przymrozków w danym rejonie, zasoby siły roboczej i przewidywany okres trwania zbioru oraz uprawiana odmiana. Zasadniczo w warunkach środkowej Polski zbiór buraków pastewnych powinien być zakończony do 15 października. Wcześniej zbiera się wtedy, gdy jesień jest chłodna i uprawiamy odmiany o korzeniach bardziej wystających ponad glebę. Formy o większej zawartości suchej masy zbiera się później, przy czym tym później, im bardziej korzenie zagłębiają się w glebie i im większą wytwarzają masę liści. Bujna rozeta liści w znacznym stopniu chroni buraki od wpływu niskiej temperatury.

Zbiór grochu

Zbiór grochu

Udana plantacja grochu w czystym siewie zawsze wylęga. Im wcześniej nastąpi wyleganie bujny wzrost, ulewne deszcze, tym wcześniej rośliny gniją od spodu, tym większe są straty w plonie nasion i słomy oraz ich jakości. Nie należy zatem zwlekać ze zbiorem, ale wykonać go, gdy rośliny osiągną dojrzałość żniwną. Następuje to wówczas, gdy strąki osadzone na dolnej części rośliny zbrunatnieją. Plantacje, na których groch wyległ w jedną stronę, zaleca się kosić kosiarką lub żniwiarką pokosową. Po każdym przejeździe kosiarki podciętą masę trzeba odłożyć, by umożliwić powtórny przejazd. Można też zbierać kombajnem, ale gdy większość strąków dojrzeje i zachowując kierunek przejazdu zgodny z wylegnięciem. Udana plantacja może dostarczyć nasion 30 i słomy około 60 q/ha. W mieszanym siewie może uprawiać groch każde gospodarstwo, które opanowało technologię uprawy i zbioru zbóż. Zasadniczym warunkiem jest stosowanie mieszanki o małym udziale grochu w wysiewie, by uchronić plantację przed wyleganiem, albo przynajmniej znacznie je opóźnić. Stanowisko w płodozmianie oraz uprawa roli przed zimą i wiosną są identyczne jak pod owies, który jest najczęściej rośliną podpórkową. Przedsiewnie na 1 ha mieszanek należy wysiać n a- wozów: fosforowych 60 -80 kg, potasowych 120 – 160 kg oraz azotowych również przedsiewnie 30 kg i pogłównie, w miarę potrzeby, około- 30 kg.